COSME
Januari 2023 tot en met Januari 2025
CE4RT is een internationaal COSME-project waarbij BDF Friese toeristische ondernemers begeleidde bij het verduurzamen van hun bedrijf, door hen te verbinden met Europese kennis, financiering en inspirerende voorbeelden uit de praktijk.
Toerisme kan een regio maken of breken. Drukte, afval, overbelasting van natuur en infrastructuur zijn bekende keerzijden van een bloeiende toeristensector. Regeneratief toerisme draait die redenering om: hoe zorg je dat een bestemming er beter van wordt als mensen er naartoe komen? Dat was het vertrekpunt van CE4RT, een internationaal samenwerkingsproject waarbij BDF Friese ondernemers begeleidde bij het verduurzamen van hun bedrijf.
Het concept van regeneratief toerisme is geen theorie. In Dingle, een schiereiland in Ierland, zorgde een combinatie van vrijwilligers en toeristen voor het opruimen van stranden, het aanplanten van helmgras en het herstel van flora en fauna. Het type toerist veranderde mee: mensen die kwamen voor een gezonde, mooie omgeving, droegen bij aan het in stand houden ervan. Dingle Skellig Hotel op het Dingle island in Ierland loste zijn afvalwaterprobleem op met hulp van gasten en creëerde daarmee letterlijk een nieuw landschap voor de deur. Dit zijn de resultaten van het Ierse partnerproject, dat onderdeel was van dezelfde Europese samenwerking.
Dit soort voorbeelden lieten zien wat regeneratief toerisme in de praktijk kan betekenen. Het CE4RT-project stelde Europese financiering beschikbaar aan mkb-ondernemers in de toeristische sector, tot 9.000 euro per bedrijf, om concrete stappen te zetten richting duurzaamheid. Wij begeleidden de deelnemende Friese ondernemers: van het beoordelen van hun plannen tot het bewaken van de besteding van het budget.
Het vinden van twaalf deelnemers, het minimum dat de EU vereiste, vergde doorzettingsvermogen. De eerste pogingen via het eigen netwerk in Friesland leverden niet genoeg animo op. Uiteindelijk kwamen de meeste deelnemers via Camping De Vrijhaven in Heech (in 2025 uitgeroepen tot meest duurzame kampeerplek). Zij kenden vijf andere ondernemers die enthousiast waren om deel te nemen. Via ons bredere Nederlandse netwerk vonden we de laatste deelnemers.
De deelnemers gebruikten het budget op uiteenlopende manieren:
Een deel van het budget was bestemd voor studiereizen. Ondernemers konden kiezen om mee te gaan. Wie dat deed ging mee naar IJsland en Ierland om met eigen ogen te zien hoe regeneratief toerisme er in de praktijk uitziet. In Ierland zagen ze wat het partnerproject daar had opgeleverd: een regio die er zichtbaar beter van was geworden. In IJsland zagen ze hoe warmtebronnen worden ingezet voor kassen en landbewerking en hoe een lokaal product als skyr verweven is met de manier waarop het land zijn bodem bewerkt.
De reizen leverden meer op dan kennis alleen. Ondernemers raakten geïnspireerd, kwamen met elkaar in gesprek en legden de basis voor nieuwe internationale contacten.
Twaalf ondernemers hebben via CE4RT concrete stappen gezet richting een duurzamer bedrijf. Sommigen behaalden of verbeterden hun Greenkey-certificering, anderen vernieuwden hun aanpak van afval, marketing of landschapsbeheer. Wij brachten de deelnemers van het programma in Nederland ook bij elkaar, zodat de kennis niet alleen internationaal maar ook onderling werd gedeeld.
Het project is inmiddels afgerond. Een direct vervolg is er niet, maar de verbindingen die zijn gelegd tussen ondernemers onderling en met internationale partners, blijven bestaan.
Business Development Friesland helpt organisaties om innovatie, verduurzaming en programma’s te financieren en uitvoerbaar te maken. We verbinden partners, vertalen eisen naar plan en begroting en begeleiden aanvragen met senior projectmanagement en een sterk netwerk.